Termostat do akwarium
Dodane przez eres dnia 18.06.2005 04:59:09

Termostat do akwarium


Termostat jest zbudowany z wykorzystaniem układu scalonego stabilizatora napięcia typu uA 723. Elementem wykonawczym jest triak, który włącza lub wyłącza grzałkę elektryczną, zaś czujnikiem jest termistor pracujący w układzie mostkowym. Układ scalony uA 723 dostarcza stabilizowanego napięcia zasilającego mostek, a ponadto wzmacnia sygnał różnicowy mostka i steruje tym napięciem bramkę triaka. Jeśli temperatura termistora spadnie poniżej określonej wartości progowej, napięcie na tym elemencie (a więc i na nieodwracającym wejściu wzmacniacza operacyjnego znajdującego się w układzie scalonym) stanie się większa niż na suwaku potencjometru R6 (czyli na wejściu odwracającym wzmacniacza operacyjnego). Napięcie wyjściowe z układu scalonego (nóżka 9) staje się wtedy duże, co powoduje włączenie triaka i przepływ prądu elektrycznego przez grzałkę. Stan ten jest sygnalizowany zaświeceniem się diody D1.

Układ jest zasilany z prostownika wykorzystującego transformator dzwonkowy. Temperaturę progową, przy której następuje włączenie się grzałki, ustawia się za pomocą potencjometru R6.

Typ triaka powinien być dobrany do mocy zastosowanej grzałki. W przypadku grzałki akwariowej wystarczający jest triak KT 205. Do grzałek o większej mocy konieczne jest stosowanie elementów wykonawczych charakteryzujących się większym dopuszczalnym prądzie rzędu kilku amperów.

Układ powinien być zamknięty w obudowie z materiału izolacyjnego i zabezpieczony przed zawilgoceniem. Zarówno czujnik, jak i grzałka muszą być dokładnie zaizolowane i zabezpieczone przed zamoczeniem przewodów. Nieprzestrzeganie tych zasad może spowodować porażenie prądem elektrycznym, bowiem w opisanym urządzeniu cała płytka z elementami półprzewodnikowymi znajduje się pod napięciem sieci 220 V. Dodatkowym nakładem kosztów można wykonać urządzenie w wersji bezpiecznej, jeśli zastosujemy dodatkowy transformator sieciowy do zasilania grzałki i włączymy go w miejsce pokazane na rysunku linią przerywaną. Transformator ten powinien mieć napięcie uzwojenia wtórnego równe co najwyżej 24 V i przenosić moc niezbędną do zasilania grzałki dostosowanej do niskiego napięcia zasilania.

Wykaz elementów:
R1 : 100 om
R2 : 390 om
R3, R4 : 7,5 kom
R5 : 10 kom
R6 : potencjometr nastawny 4,7 kom
C1 : 1000 uF / 16 V
C2 : 1 nF
D1 : dioda świecąca dowolnego typu
D2-D6 : mostek prostowniczy 4 x BYP401-50
Dz : dioda Zenera
Triak : KT205/400 lub podobny
Układ scalony : uA723
Termistor : NTC 210-10 kom
Tr : transformator dzwonkowy lub inny
schemat ideowy schemat ideowy
płytka (powiększona) płytka (powiększona)
schemat montażowy schemat montażowy